Bạn đang ở: Home » Tìm hiểu bệnh » Bệnh chuyển hóa » Bệnh Gút (Gout) » Tăng acid uric máu và nguy cơ mắc bệnh gút

Tăng acid uric máu và nguy cơ mắc bệnh gút

Hiện nay rất nhiều người, trong đó có nhiều bác sĩ cho rằng cứ là đã bị bệnh gút. Quan niệm này là sai lầm vì máu chỉ là một hội chứng. Chỉ khi nào acid uric tăng và lắng đọng thành dạng tinh thể (muối urate natri) thì mới có thể kết luận là bệnh nhân bị bệnh gút.

tang acid uric mau nguy co benh gut yduoc365

Nồng độ acid uric trong máu ở người khỏe mạnh luôn ổn định tương đối do có sự cân bằng giữa quá trình tổng hợp và đào thải acid uric ra ngoài cơ thể. Bất kỳ nguyên nhân nào làm mất cân bằng quá trình này (tăng tổng hợp hoặc giảm thải trừ) đều làm tăng acid uric trong máu.

Được coi là tăng acid uric máu khi lượng acid uric trong máu tăng cao hơn giới hạn bình thươờng (tuỳ theo chỉ số của mỗi phòng xét nghiệm, tuổi, giới), thường ở nam là trên 7,0 mg/dl (hay trên 420 micromol/l), ở nữ trên 6,0 mg/l (360 micromol/l). Vậy câu hỏi đặt ra là nguyên nhân của tình trạng tăng là gì, và khi nào thì phải điều trị tình trạng tăng không triệu chứng.

Nguyên nhân tăng acid uric máu:

– Nhóm tăng tạo acid uric nguyên phát (bẩm sinh). Đây là nhóm nguyên nhân hiếm gặp (dưới 1%) do có các bất thường về enzym: thiếu hụt hoàn toàn hoặc một phần enzym hypoxanthine guanine phosphoribosyltransferase (HGPRT), hoặc do tăng hoạt tính của enzym phosphoribosylpyrophosphate (PRPP).

– Nhóm suy giảm khả năng bài xuất acid uric ở ống thận tiên phát đa nguyên nhân, đặc biệt trong trường hợp ăn nhiều thức ăn chứa nhân purin, nghiện rượu. Loại này thường có tính chất gia đình, khởi phát thường do uống quá nhiều rượu. Đây là nhóm hay gặp nhất (90% các trường hợp).

– Nhóm nguyên nhân còn lại (chiếm khoảng 10%) là tình trạng tăng acid uric thứ phát: tăng sản xuất acid uric do ăn uống nhiều thức ăn có nhân purin (đặc biệt các thịt màu đỏ như chó, bò, dê, cá biển…); uống nhiều rượu; tăng hủy tế bào gặp trong bệnh đa u tuỷ xương, thiếu máu tan máu, bệnh bạch cầu (leucemie), dùng hóa chất gây độc tế bào trong điều trị ung thư; bệnh vẩy nến… Tăng acid uric thứ phát còn do giảm bài tiết acid uric ở thận. Nhóm này có các nguyên nhân như nghiện rượu, suy thận mạn tính, tăng huyết áp, tình trạng nhiễm toan ceton trong bệnh đái tháo đường hay nhịn đói lâu ngày, tình trạng nhiễm toan lactic ở người nghiện rượu.

Một trong những nguyên nhân gây giảm bài tiết acid uric là do sử dụng thuốc. Các thuốc thường gặp là aspirin liều thấp; phenylbutazone liều thấp; đa số các thuốc lợi tiểu dùng kéo dài (trừ nhóm spironolactone) như thiazide, furosemide; thuốc điều trị lao như ethambutol, pyrazinamid; các thuốc acid ethacrynic, acid nicotinic…

Có cần điều trị hội chứng tăng acid uric máu không?

Lợi ích của việc điều trị tình trạng tăng acid uric máu ở những bệnh nhân đã bị cơn gút là điều đã được chứng minh. Nó góp phần hạn chế, ngừng các cơn gút cấp tái phát cũng như biến chuyển bệnh thành gút mạn tính có hạt tophi, sỏi thận – suy thận do gút.

Tuy nhiên trong thực tế cũng có những trường hợp tăng acid uric máu không triệu, không chuyển thành bị bệnh gút. Nhưng số lượng người bị tăng acid uric không triệu chứng chỉ chiếm số ít (khoảng 10%-15%), còn số lượng người tăng acid uric chuyển thành bệnh gút chiếm khoảng 85% – 90%, nên việc điều trị hội chứng tăng acid uric là điều cần thiết.

Điều trị để hạ acid uric máu

Trong trường hợp tăng acid uric máu không triệu chứng nên tuân theo chỉ dẫn sau:

– Chỉ dùng thuốc khi nồng độ acid uric máu quá cao, trên 10-12mg/dl (khoảng 700 mmol/l) hoặc khi có sự sản xuất acid uric cấp tính, ví dụ trong điều trị hoá trị liệu trong bệnh ung thư gây hủy tế bào nhiều.

– Có thể dùng liệu pháp dự phòng tình trạng tăng acid uric máu ở những trường hợp dự đoán trước là sẽ có tình trạng tăng acid uric nhiều, cấp tính như trên. Khi đó lợi ích thu được chủ yếu là tránh được tình trạng suy thận cấp do tăng lắng đọng tinh thể urat ở ống thận.

– Kiểm soát chế độ ăn uống: Hạn chế các loại thực phẩm có hàm lượng purin cao, không uống bia, rượu, có chế độ sinh hoạt, thể dục hợp lý, uống nhiều nước để đào thải acid uric ra ngoài,…

– Nếu sử dụng thuốc: Thuốc lựa chọn hàng đầu trong các trường hợp này là thuốc ức chế xanthine oxidase như allopurinol (zyloric), tisopurine (thiopurinol) hoặc thuốc tiêu acid uric (enzym uricase).

Các trường hợp xét nghiệm thường xuyên có tình trạng tăng acid uric trên 10 mg/dl mà kháng với các biện pháp điều chỉnh chế độ ăn uống, hoặc có tiền sử gia đình bị gút, bị sỏi thận kèm tăng acid uric máu, có dấu hiệu tổn thương thận đều cần phải dùng các thuốc giảm acid uric. Lưu ý không dùng thuốc nhóm tăng thải acid uric như probenecid qua thận ở những bệnh nhân có một trong các biểu hiện sau: tiền sử hoặc đang có sỏi thận, suy thận, có hạt tophi và giảm bài tiết urat qua thận.

Lưu ý: Tất cả các trường hợp tăng acid uric máu không có triệu chứng khác ở mức độ trung bình (dưới 10mg/dl) đều cần thực hiện các chế độ ăn uống sinh hoạt hợp lý như với các bệnh nhân bị gút mà chưa cần dùng thuốc hạ acid uric máu.

Tăng acid uric và chẩn đoán bệnh gút:

Theo tiêu chuẩn Bennett và Wood (Tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh gút)

a) Hoặc tìm thấy tinh thể urat trong dịch khớp hay trong các hạt tô phi.

b) Hoặc tối thiểu có trên 2 trong các tiêu chuẩn sau đây:

– Tiền sử hoặc hiện tại có tối thiểu 2 đợt sưng đau của một khớp với tính chất khởi phát đột ngột, đau dữ dội, và khỏi hoàn toàn trong vòng hai tuần.

– Tiền sử hoặc hiện tại có sưng đau khớp bàn ngón chân cái với các tính chất như trên.

– Có hạt tô phi.

– Đáp ứng tốt với colchicin (giảm viêm và đau trong 48h) trong tiền sử hoặc hiện tại.

Chẩn đoán xác định khi có tiêu chuẩn a hoặc 2 yếu tố của tiêu chuẩn b.

Như vậy ta thấy nồng độ acid uric máu tăng không phải nằm trong tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh gút. Thậm chí có bệnh nhân gút mà xét nghiệm acid uric có thời điểm còn thấp hơn bình thường. Tuy nhiên các nghiên cứu cho thấy tăng acid uric máu là một trong những yếu tố nguy cơ rõ ràng cho sự hình thành bệnh Gout, mặc dù nhiều quan sát thấy rằng nhiều người tăng acid uric máu nhiều năm mà không hề có cơn Gút cấp.

Tóm lại, nếu như trong thực tế gặp các trường hợp xét nghiệm máu mà có tăng acid uric nhưng không có biểu hiện bệnh gút trên lâm sàng, bạn nên bắt đầu thực hiện chế độ ăn uống, sinh hoạt, lao động hợp lí và đến các cơ sở y tế chuyên khoa có uy tín để có lời khuyên phù hợp nhất.

Nguồn: Y Dược 365.

Print Friendly

Ý kiến bạn đọc

Hỏi - đáp (4)

  • Hoang Hai

    Tôi bị bệnh gút 2 năm nay. Khi đi điều trị, bác sĩ cho uống thuốc hạ acid uric máu nhưng các cơn đau bệnh gút vẫn còn. Còn uống thuốc thì acid uric máu không cao, ngưng uống thuốc thì acid uric máu lại tăng cao. Theo tôi nghĩ cách chữa uống thuốc hạ acid uric máu chỉ là chữa triệu chứng, không có nhiều giá trị trong chữa bệnh gút.

    Reply
  • Tuyen Nguyen

    Người bị tăng acid uric máu không nên lạm dụng thuốc hạ acid uric máu.

    Reply
  • Tuyen Nguyen

    Uống nhiều nước cũng là một trong những biện pháp kết hợp để điều trị tăng acid uric máu

    Reply
  • Tuyen Nguyen

    Không được chủ quan với tăng acid uric máu, nhưng cũng không nên quá lo lắng vì nó.

    Reply

COPYRIGHT © 2009 | 365 Group, VN. All rights reserved | Email: nguoibenhhieubiet@gmail.com |

Scroll to top