Buồng trứng đa nang là gì ? Tổng quan về hội chứng buồng trứng đa nang

Buồng trứng đa nang là rối loạn liên quan đến việc có quá nhiều androgen (hormone nam giới) trong cơ thế nữ giới, gây nên rất nhiều triệu chứng: chu kì kinh không đều, không có kinh, rậm lông, mụn, thừa cân, rụng tóc, buồng trứng rất nhiều nang khi siêu âm… Hội chứng buồng trứng đa nang là một trong những nguyên nhân hàng đầu của vô sinh.

buồng trứng đa nang hội chứng buồng trứng đa nang yduoc365
Hội chứng buồng trứng đa nang là một trong những nguyên nhân hàng đầu của vô sinh

Hội chứng buồng trứng đa nang là gì ?

Hội chứng buồng trứng đa nang có tên tiếng Anh là Polycystic ovary syndrome, viết tắt là PCOS. Hội chứng buồng trứng đa nang là một tập hợp các triệu chứng do nội tiết tố nam cao ở phụ nữ. Bệnh gặp phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Hội chứng buồng trứng đa nang ảnh hưởng lớn tới khả năng sinh sản của phụ nữ.
Hội chứng buồng trứng đa nang là một loạt các hội chứng, bao gồm:

  • Người phụ nữ có thể tích trứng to hơn người bình thường từ 2–8 mm
  • Số lượng trứng tăng nhiều nhưng trứng lại không chín
  • Trong trứng rỗng nên không có khả năng thụ thai

Khi phụ nữ nhiễm hội chứng này, buồng trứng có một lớp vỏ dày khiến cho các nang trứng không thể phát triển nên hàng tháng trứng không phá được lớp vỏ đó, hiện tượng phóng noãn sẽ không xảy ra.

Hội chứng buồng trứng đa nang là một trong những nguyên nhân hàng đầu của vô sinh. Các bệnh đi kèm bao gồm bệnh tiểu đường loại 2, béo phì, tắc nghẽn ngưng thở khi ngủ, bệnh tim, rối loạn tâm lý, và ung thư nội mạc tử cung.

Hội chứng buồng trứng đa nang phổ biến nhất ở phụ nữ trong độ tuổi từ 18 và 44. Nó ảnh hưởng đến khoảng 5% đến 10% của nhóm tuổi này. Các mô tả hội chứng buồng trứng đa nang sớm nhất được biết đến của những gì được công nhận là từ năm 1721 tại Ý.

Nguyên nhân của hội chứng buồng trứng đa nang

Nguyên nhân gây nên hội chứng này buồng trứng đa nang là do buồng trứng không thể sản xuất các hormon theo đúng tỉ lệ bình thường, có thể dẫn đến trứng rụng thưa hoặc không rụng trứng, thường thể hiện qua tình trạng kinh nguyệt thưa (2-3 tháng hoặc vài năm mới có kinh một lần).

Nguyên nhân của hội chứng buồng trứng đa nang có thể là do thừa hưởng di truyền từ thế hệ trước, kết hợp với một số yếu tố từ môi trường như lối sống, chế độ ăn.. Các yếu tố nguy cơ bao gồm béo phì, tập thể dục thể chất không đủ, và tiền sử gia đình có người bị bệnh này.

Các dấu hiệu và triệu chứng của Hội chứng buồng trứng đa nang

Các dấu hiệu và triệu chứng của hội chứng buồng trứng đa nang bao gồm:

  • Rối loạn kinh nguyệt. PCOS chủ yếu là gây nên có kinh thưa (vài chu kỳ kinh nguyệt) hoặc vô kinh (không có kinh nguyệt), nhưng các loại rối loạn kinh nguyệt cũng có thể xảy ra
  • Vô sinh: Điều này nói chung kết quả trực tiếp từ anovulation mãn tính (thiếu sự rụng trứng).
  • Mức độ cao của hormone nam tính: Các dấu hiệu thường gặp nhất là mụn trứng cá và rậm lông, nhưng có thể tạo hypermenorrhea (chu kỳ kinh nguyệt nặng và kéo dài), rụng tóc androgen (tăng thưa tóc hoặc rụng tóc lan tỏa), hoặc các triệu chứng khác. Khoảng ba phần tư trong số những người bị PCOS (bởi các tiêu chuẩn chẩn đoán của NIH / NICHD 1990) có bằng chứng về hyperandrogenemi.

Không phải mọi phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang đều có mọi triệu trứng. Có thể chỉ biểu hiện một vài hoặc không có rối loạn gì cả ngoại trừ hình ảnh buồng trứng đa nang trên siêu âm. Nếu bạn chỉ có hình ảnh này, rụng trứng đều, không có triệu chứng gì khác, xét nghiệm nội tiết cũng bình thường thì không đủ kết luận bạn bị hội chứng buồng trứng đa nang. Trong trường hợp này, nếu bạn lên cân hoặc bị stress nhiều, có thể các triệu chứng sẽ dần dần xuất hiện.

Chẩn đoán hội chứng buồng trứng đa nang

Chẩn đoán hội chứng buồng trứng đa nang dựa vào hai trong ba phát hiện sau đây:

  • Không rụng trứng
  • Mức độ androgen cao
  • Nang buồng trứng (Nang có thể được phát hiện bằng siêu âm)

Điều trị hội chứng buồng trứng đa nang

Nhiều người thắc mắc rằng các nang này có phải là mấu chốt vấn đề hay không, nếu lấy ra được nang thì có trị hết bệnh không? Điều này không cần thiết vì tình trạng đa nang này chỉ là một triệu chứng, không phải là nguyên nhân gây bệnh.

Do đó, mặc dù bạn không thay đổi được hệ thống gen của mình để điều trị hết các rối loạn trên, bạn vẫn có thể thay đổi điều kiện sống của mình để cải thiện triệu chứng, bao gồm chế độ ăn phù hợp, thường xuyên tập thể dục, kiểm soát cân nặng.

Theo nghiên cứu được báo cáo trên Obstetrics & Gynecology tháng 11.2007, chế độ ăn có lợi cho phụ nữ vô sinh liên quan đến rối loạn phóng noãn là chế độ ăn nhiều chất béo đơn không bão hoà, đạm thực vật, nhiều chất xơ, tinh bột ít  đường, nhiều vitamin và sắt từ thực vật. Chất béo không bão hoà, còn gọi là acid béo không bão hoà bao gồm linoleic acid (chuỗi omega-6) và alpha- linoleic acid (chuỗi omega-3), có nhiều trong đậu nành, hạt bí ngô, đặc biệt omega-3 khi chuyển hoá thành EPA, DHA được tìm thấy nhiều trong cá thu, cá mòi, cá hồi.

Một trong những đặc điểm thường gặp của phụ nữ hội chứng buồng trứng đa nang là có sự tăng nồng độ hormone nam trong máu, đặc biệt   là testosterone, gây nên rậm lông, mụn… Nếu bạn tăng cân, lượng testosterone tự do (không được gắn kết với chất vận chuyển) sẽ tăng trong máu, làm cho các triệu chứng ngày càng nặng thêm. Do đó tập luyện, vận động thể lực để kiểm soát cân nặng sẽ giúp cải thiện triệu chứng, tăng cơ hội mang thai.

 

Nguồn: Y Dược 365 (Theo IVF Bệnh viện Từ Dũ và Wikipedia)

Bình luận

Scroll to Top