Có loại thuốc nào giúp con người mọc lại tay chân?

Trong tự nhiên có nhiều loài sinh vật có khả năng tự tái tạo lại những bộ phận cơ thể đã bị mất, hiện tượng này từ lâu đã thu hút sự chú ý của các nhà khoa học. Liệu con người có thể có được khả năng đó không?

Một người đàn ông có ngón tay bị cắt đứt đã mọc trở lại

Đầu năm nay, cũng đã từng có một tin tức làm xôn xao dư luận về trường hợp một người đàn ông 68 tuổi ở Mỹ có ngón tay bị đứt lìa một lóng (đốt) ngón tay. Các nhà khoa học Mỹ đã khiến cho chỗ ngón tay bị đứt mọc trở lại. Đó là nhờ một chất tổng hợp có thể tái tạo mô và xương. Đây là bước đi đầu tiên của y học hiện đại nhằm giúp cho con người có khả năng mọc lại tay, chân nếu chẳng may họ bị tai nạn làm cụt tay, chân.

Câu chuyện nghe giống như là chuyện viễn tưởng trong năm 2007 này. Thế nhưng, chuyện là xác thực…

Đó là tái tạo các ngón tay bị cụt bằng một loại chất chiết xuất từ bàng quang heo. Chất này do một công ty công nghệ sinh học có tên là Acell Inc., bào chế. Bộ Quốc phòng Mỹ ngay lập tức chú ý đến phát minh này. Viện Nghiên cứu Phẫu thuật Quân y Hoa kỳ ở Fort Sam Houston, San Antonio đã có kế hoạch thử nghiệm chất tái tạo kỳ diệu nói trên.

thuoc tu moc lai tay chan tu tai tao tay chan
Ngón tay của ông Lee Spievack bị cánh quạt động cơ cắt cụt vào tháng 8/2005 (trái) và ngón tay đã được… mọc trở lại (phải) sau khi được điều trị bằng chất chiết xuất từ bàng quang heo, ảnh phải được chụp ngày 4/2/2007. (Nguồn: AP)

Một lóng ngón tay bị cắt cụt, mọc lại… bình thường!

Mọi chuyện bắt đầu từ khi ông ông Lee Spievack, 68 tuổi ở Cincinnati, Mỹ do bất cẩn mà bị cánh quạt động cơ cắt đứt phần đầu của ngón tay giữa khi đang làm việc vào tháng 8/2005. Do không thể tìm thấy đoạn đã bị chặt đứt để nối lại vào ngón tay, các chuyên gia về phẫu thuật ngón đành khuyên ông Lee nên ghép da để giúp vết thương mau lành.

Nhưng ông Lee đã gặp may. Ông có người anh là tiến sĩ Alan Spievack, nhà sáng lập Acell Inc. – công ty sinh học đa bào. Tiến sĩ Alan đã khuyên ông Lee khoan nghĩ đến chuyện ghép da mà hãy sử dụng thử chất tái tạo mô này. Theo hướng dẫn của tiến sĩ Spievack, ông Lee đã đắp chất tái tạo mô lên vết thương 2 ngày một lần.

Và điều kỳ diệu đã đến…

Chỉ sau 4 tuần điều trị bằng cách đắp chất tái tạo mô nói trên, ngón tay bị cụt đã phát triển trở lại bằng với kích thước nguyên thủy của nó. Và, 4 tháng tiếp sau đó, ngón này đã trông giống như những ngón tay khác, có đầy đủ các mô lành mạnh và có cả… móng nữa!

Ông Lee kể lại: “Ngón tay đó hiện bình thường như những ngón khác. Chỉ có một vết sẹo mờ mà thôi! Móng tay ở ngón đó phát triển nhanh gấp đôi so với móng ở những ngón còn lại”. Ông còn nói: “… Nhưng điều làm tôi có ấn tượng mạnh nhất là khi thời tiết giá lạnh, ngón được tái tạo không bị hề hấn gì, trong khi các ngón khác đều bị nứt da!”.

Về trường hợp của ông Lee, tiến sĩ Badylak, một chuyên gia về tái tạo y học của trường Đại học Pittsburgh, nói: “Chỉ khi dưới 2 tuổi, con người mới có khả năng tái tạo đầu ngón tay như trong trường hợp của ông Lee Spievack. Ở người trưởng thành, điều đó thật sự rất hiếm xảy ra”.

Theo TS Badylak, các nhà khoa học vẫn chưa hoàn toàn biết rõ điều gì thực sự đã xảy ra trong ngón tay của Lee Spievack. Bản thân tiến sĩ Badylak cũng đã từng phát hiện một trường hợp hiếm có. Trong thập niên 80, ông đã dùng một đoạn ruột non của một con chó để tạo nên động mạch chủ tạm thời cho tim của chính con chó đó.

Nhiều tháng sau, một cuộc kiểm tra đã cho thấy phần ruột được ghép đã phát triển thành một mạch máu trông rất giống động mạch chủ. Thật lạ lùng, bằng 1 cách nào đó, đoạn ruột đã tự tái cấu trúc bản thân nó để có một cấu trúc giống như động mạch chủ. Chỉ có một vòng sẹo nhỏ ở mối nối mà thôi.

Ông nói: “Từ đó đến nay, chúng tôi đã bỏ ra 20 năm để tìm hiểu về vấn đề này”.

TS. Stephen Badylak, chuyên gia về tái tạo y học của trường Đại học Pittsburgh và là cố vấn khoa học của Acell Inc. (Ảnh: Acell Inc.,)
Mở rộng thử nghiệm chất tái tạo mô

Theo TS. Stephen Badylak, cố vấn khoa học của Acell Inc. và là thành viên của dự án nói trên, chất tái tạo mô là một sản phẩm của công ty sinh học Acell Inc.. Chất này có công dụng làm lành vết thương và tái tạo mô động vật, chẳng hạn như giúp ngựa tái tạo các dây chằng. Chất này cũng đã được chính phủ Mỹ cho phép sử dụng trên con người.

Chất này có chứa rất nhiều collagen, một hợp chất cao phân tử phức tạp, có khả năng kích hoạt các tiến trình sinh học tiềm tàng để làm lành vết thương, thúc đẩy sự phân chia tế bào, tái tạo mô và xương. Ở con người, collagen chiếm đến 75% trong cấu trúc da.

Làm “mọc” lại cơ phận bị mất ở người: Bước đi đầu tiên của y học hiện đại

Tuy nhiên, không ai có thể bảo đảm rằng các ngón bị cụt có thể phát triển trở lại thành những ngón hoàn chỉnh, có khớp, có lóng và có móng.

Ông David Baer, Giám đốc Chương trình mô mềm và xương của Viện Y học tái tạo ở Mỹ và cũng là một thành viên của dự án này, phát biểu: “Mặc dù mất vài ngón tay thì không nặng nề như mất một cánh tay hoặc một chân, nhưng nếu bạn không thể nắm được đồ vật, không thể cầm được một cây bút hay bàn chải đánh răng, thì bạn vẫn gặp rất nhiều khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày”.

Về cuộc thử nghiệm sắp tới, ông nói: “Chúng tôi ao ước sẽ nhìn thấy xương ngón tay mọc lại, nhưng chưa thể biết trước được”.

Hiện nay, tất cả chuyên gia tham gia dự án đang hy vọng một điều kỳ diệu sẽ xảy ra như trường hợp của ông Lee.

Từ bao đời nay, khả năng tạo lại các bộ phận cơ thể bị mất trong quá trình sống của 1 số loài động vật như kỳ nhông, sao biển và hươu đã làm say mê biết bao nhà khoa học. Cắt bỏ một chân của con kỳ nhông thì một cái chân mới sẽ mọc ra chỉ sau vài tuần lễ! Một con hươu rụng gạc hàng năm và một bộ gạc mới toanh được sinh ra để thay thế.

Thế nhưng, ở con người và hầu hết các sinh vật phức tạp khác, việc tái tạo các bộ phận đã mất hầu như không thể xảy ra, mà chỉ có việc tự làm lành vết thương mà thôi. Hơn nữa, những vết thương nghiêm trọng khi lành sẽ để lại các mô sẹo không còn đầy đủ chức năng như các mô bình thường. Vì thế, nghiên cứu về tái tạo ngón là một trong những loại nghiên cứu phức tạp nhất và khó thành công nhất.

Tuy nhiên, trong nhiều thập niên qua, các nhà khoa học đã đạt được nhiều tiến bộ trong lĩnh vực y học tái tạo. Với chất tái tạo mô do công ty Acell Inc. bào chế, các chuyên gia Mỹ đang hy vọng vén bức màn bí mật về khả năng tái sinh của các bộ phận cơ thể người trong cuộc thử nghiệm sắp tới.

Nguồn: Y Dược 365 (ST)

Bình luận

Scroll to Top