Tại sao cắt hành bị cay mắt, chảy nước mắt ?

Bạn có bao giờ thắc mắc là tại sao mỗi lần thái hành tây hay hành tím là nước mắt cứ chảy giàn giụa không? Nếu bạn đang thắc mắc điều này thì dưới đây chính là lời giải đáp mà bạn đang tìm kiếm.

Cắt hành là một việc khiến nhiều người ngán ngẩm.

Tại sao cắt hành bị cay mắt, chảy nước mắt ?

Hành cũng là loài thực vật thuộc họ Allium cepa giống như tỏi. Khi trồng, hành sẽ hấp thụ một trong những chất dinh dưỡng từ đất để phát triển là lưu huỳnh rồi sau đó chuyển lưu huỳnh thành một axit amin gọi là sulfoxide và sulfoxide chúng phản ứng với chính môi trường của nó để tạo thành khí.

Khi thái hành, bạn đã phá vỡ các tế bào củ hành và khiến sulfoxide phản ứng với không khí tạo thành một hợp chất có tên propanelthial sulfoxide – một hợp chất của lưu huỳnh rất dễ bay hơi. Chất khí này khi bay vào mắt bạn, chúng sẽ phản ứng với nước tạo thành acid sulfenic khiến mắt chúng ta bị kích thích và có cảm giác rát. Bộ não khi đó thu nhận tín hiệu và điều khiển tuyến lệ tiết ra nước mắt nhiều hơn nhằm rửa trôi tác nhân kích thích đi.

Trước đây, các nhà khoa học cho rằng khả năng “làm chúng ta khóc” của hành tây (hành tím) là do một loại enzyme có tên alliinase – đóng vai trò là chất xúc tác sinh học, giúp đẩy nhanh quá trình sản sinh propanthial sulfoxide. Thực chất, quá trình ấy phức tạp hơn nhiều:

“Đầu tiên hành tây hấp thụ lưu huỳnh có trong đất, chuyển thành PRENCSO (1-propenyl-L-cysteine sulphoxide). Alliinase sau đó sẽ phản ứng với PRENCSO, tạo thành ammonia và axit sulfenic. Tiếp đó, một enzyme khác có tên lachrymatory factor synthase – LFC bắt đầu tổng hợp các sản phẩm ấy thành propanthial sulfoxide, khiến nhiều người “nước mắt ngắn, nước mắt dài”.

Tại sao tỏi không làm chảy nước mắt?

Dù có họ hàng gần với hành tây và hương vị có phần còn “nặng mùi” hơn nhưng tỏi lại không làm chúng ta “khóc”. Duane Mellor – giảng viên thuộc Đại học Coventry, Anh cho biết nguyên nhân là do tỏi có chứa một hợp chất khác là PRENCSO 2 hay còn gọi là Alliin.

Điểm khác biệt giữa Alliin với PRENCSO là Alliin không bị phá vỡ cấu trúc tế bào để tạo thành propanthial sulfoxide mà thay vào đó là allicin – một chất có lợi cho sức khỏe con người.

Biện pháp chống chảy nước mắt

  • Biện pháp đơn giản nhất để tránh bị cay mắt là cách ly trực tiếp với củ hành bằng việc dùng máy xay sinh tố. Một phương án khác là lưu trữ trong tủ lạnh nhưng để lâu lại làm mất đi hương vị của hành.
  • Nếu không sợ bị chê cười bạn có thể đeo kính bơi khi cắt hành. Đeo kính bơi sẽ giúp cách ly hoàn toàn mắt bạn với việc thái hành nên không sợ bị chảy nước mắt.
  • Phương pháp đơn giản hơn là cho quạt thổi cùng chiều với chỗ ngồi hoặc đặt 1 chậu nước trước mặt khi thái. Thật ra sự có mặt của nước chỉ làm gián đoạn dòng khí từ hành tây tới mắt nên bạn vẫn bị chảy nước mắt nhưng sẽ ít hơn khi không có gì.

Nguồn: Y Dược 365 (TH)

Bình luận

Scroll to Top